Amsterdam, september 23, 2026 – Toen Luiz Inácio Lula da Silva de Algemene Vergadering van de VN opendes algemeen debat in september 22, waarschuwen voor buitenlandse inmenging in Braziliës, en Donald Trump volgde ongeveer een kwartier later, had het spektakel dat zich in New York afspeelde een bijzondere angel voor Uruguay. Montevideo heeft een groot deel van 2026 geprobeerd om een plaats te bemachtigen aan de tafel waar beide leiders over vechten: de strijd tegen de georganiseerde misdaad en drugshandel in Latijns-Amerika. Het heeft grotendeels buiten de zaal blijven staan.
Een coalitie die Uruguay – en Brazilië – oversloeg
In maart 2026 lanceerde Trump het ‘Shield of the Americas’ (Escudo de las Américas) tijdens een top in Florida – een coalitie van politiek gelieerde regeringen die zich ertoe verbinden dodelijk militair geweld te gebruiken tegen drugskartels, waarbij Trump verklaarde dat het doel was om criminele netwerken ‘voor eens en voor altijd’ te vernietigen. Ongeveer 17 ondertekende landen zich aan, waaronder Argentinië, Chili, Colombia, Ecuador, Paraguay en verschillende Centraal-Amerikaanse en Caribische staten. 19
Donald Trump
Uruguay behoorde er niet bij. Brazilië ook niet. Beide behoorden, samen met Mexico, Canada, Venezuela, Nicaragua en Cuba, tot de ‘nominaal links-van-midden’ regeringen die niet werden uitgenodigd om toe te treden.
President Yamandú OrsiGevraagd naar de uitsluiting, noemde hij het gewoon ‘raro’ – vreemd – en merkte op dat het onderwerp aan de orde was gekomen onder collega-presidenten in Chili, waar een leider naar verluidt hardop had gevraagd, in het bijzijn van de groep, waarom Uruguay hadOrsi voegde eraan toe dat Uruguay ‘dispuesto’ zou zijn om mee te doen als daarom werd gevraagd, met het argument dat de diagnose inhoudelijk wordt gedeeld, zelfs als Uruguay datonderdeel van de aankondiging.
Voor een klein land van 3.4 miljoen ingeklemd tussen Brazilië en Argentinië, is die omissie geen kleine diplomatieke voetnoot. Braziliaanse bendes zoals de Primeiro Comando da Capital (PCC) – die de VS sindsdien naast Rio als buitenlandse terroristische organisatie heeft aangemerkts Comando Vermelho – hebben hun internationale voetafdruk uitgebreid naar buurlanden, met rapporten die Paraguay, Venezuela, Bolivia en Uruguay als bepaalde penetratiepunten identificeren. Georganiseerde misdaad is geen abstractie voor Montevideo; het is een aan de grens grenzende realiteit, een realiteit die eerder dit jaar levendig werd toen Uruguay Bolivia en Paraguay bedankte voor hun medewerking aan de gevangenneming van de Uruguayaanse drugshandelaar Sebastián Marset.
Uruguays antwoord: bouw de tafel die het wast Uitgenodigd om
In plaats van simpelweg te protesteren tegen de afkeuring,De regering heeft 2026 besteed aan het positioneren van Uruguay als een bemiddelaar voor een andere, minder gemilitariseerde versie van dezelfde strijd. Toen Orsi in maart het roterende voorzitterschap van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (CELAC) op zich nam, wijdde hij een deel van zijn inaugurele rede aan de georganiseerde misdaad, noemde het een ‘uitdaging die alle lidstaten doordringt’ en drong aan op een ‘gedeelde verantwoordelijkheid’ – impliciet het aanbieden van CELAC als een inclusief alternatief voor Washingtons coalitie-van-de-bereidwillige model.
Die positionering zette zich voort in New York tijdens de week van de Algemene Vergadering van de VN. UruguayOrsi vroeg om – en kreeg – een bilaterale ontmoeting met Lula slechts twee weken voor Braziliëverkiezing, een 45 minuten durende zitting die ook de grensoverschrijdende infrastructuur en een Chinees rundvleesexportquotum Lula aansloeg, stemde ermee in om af te staan aan Uruguay. Met name ondanks Orsis eigen Frente Amplio feestOrsi vermeed publiekelijk partij te kiezen in Braziliës ras — een klein maar opzettelijk signaal van Uruguayzijn voorkeur om boven de strijd tussen Brasília en Washington te blijven.
Tegelijkertijd heeft Washingtont de bilaterale veiligheidsrelatie verlaten. De Amerikaanse ambassadeur in Montevideo, Lou Rinaldi – een oude persoonlijke vriend van Trump- heeft ondanks het land de uitwisseling van inlichtingen en veiligheidssamenwerking met de Uruguayaanse politie blijven aandringens afwezigheid van het Shield of the Americas, zelfs als er wrijvingspunten blijven bestaan, waaronder de Amerikaanse druk rond het gebruik van militaire voertuigen voor binnenlands politiewerk.
Lezen tussen de regels van twee toespraken door
Vanuit MontevideoDe uitwisseling tussen Lula en Trump in de VN versterkte precies de dynamiek die Uruguay al een jaar lang doorvaart. Lula wijdde een groot deel van zijn toespraak aan het waarschuwen voor ‘hegemonische verleidingen’ van ‘de wereldgrootste macht’ en benadrukte dat Brazilië ‘dat niet doetPast niet in iedereens achtertuin’, een formulering die de logica van invloedssfeer die het Shield of the Americas, in de ogen van Uruguayaanse Amerika, impliciet vertegenwoordigt, verwerpt. Hij riep op tot ‘partners met een positieve agenda’ in plaats van externe druk – taal die bijna precies weerspiegelt wat Orsi van Washington heeft gevraagd over de kwestie van mensenhandel: inclusie en samenwerking, geen uitsluiting en unilaterale militaire houdingen.
Trump van zijn kant heeft het drugsbestrijdingsbeleid in de regio steeds vaker geformuleerd als een kwestie die militair geweld rechtvaardigt in plaats van wetshandhaving, inclusief een campagne van dodelijke aanvallen op vermeende smokkelschepen in het Caribisch gebied en de oostelijke Stille Oceaan waarbij bijna 150 mensen zijn gedood, volgens verslaggeving over de campagne, zonder publieke bevestiging van slachtoffersidentiteiten. Die benadering past niet goed bij de CELAC-framing die Uruguay heeft verdedigd, waarin de nadruk ligt op het delen van inlichtingen, samenwerking op het gebied van financiële misdaad en multilaterale coördinatie bij aanvallen.
Het ongemakkelijke midden
Wat ontstaat is een klein land dat een steeds smallere middenweg probeert te bezetten. Uruguay deelt Washingtons gestelde diagnose – dat Braziliaanse, Venezolaanse en andere regionale criminele netwerken een ernstige grensoverschrijdende dreiging vormen – dicht genoeg bij Orsi zegt dat hetis geen echte onenigheid ‘over het probleem’. Maar het is tot nu toe uitgesloten van de coalitie die is opgebouwd om het aan te pakken, om redenen die meer verband houden met ideologische afstemming dan operationele logica, terwijl tegelijkertijd wordt geprobeerd functionele, onpartijdige relaties met beide Lula te behoudens Brazilië en Trumps Washington intact.
Die evenwichtsoefening zal alleen maar moeilijker worden. Brazilië gaat in oktober naar een eerste ronde van de stemming 4 die Lula zou kunnen vervangen door een Trump-gelieerde regering onder Flávio Bolsonaro, wat het regionale veiligheidslandschap dat Uruguay probeert te helpen coördineren, opnieuw zou vormgeven. Wat de uitkomst ook is, Montevideos ervaring dit jaar – uitgenodigd om geen van beidede coalitie niet volledig kan ontsnappen aan de gevolgen ervan — zal waarschijnlijk het verhaal blijven van een land dat onmiskenbaar is in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, zelfs als het aan tafel zitt gegarandeerd.
